Nieuwjaarstoespraak 2019

vrijdag 11 januari 2019

Welkom allen en laten we beginnen om iedereen alle goeds te wensen voor het nieuwe jaar. Vandaag kijken we vooruit, maar blikken ook terug op 2018. Een jaar waarin we hard hebben gewerkt om het tij - ondanks alle stormen die we sinds de transitie zijn tegengekomen – te keren.

Esther Nelissen
Zoals jullie allen wellicht bekend, heeft Driestroom met volle overtuiging ingezet op de doelen van de transitie. De transitie vroeg om een grote cultuurverandering. Een transformatie in de samenleving en ook binnen Driestroom. Ondanks dat in de roots van Driestroom de gedachte over en overtuiging van de participatiesamenleving meer dan gemiddeld aanwezig was, moest er flink en krachtig gekoerst worden op deze transformatie. Veel tijd en aandacht heeft Driestroom al voor de aanvang van 2015 geïnvesteerd en, dat durf ik nu wel te concluderen, met succes. 

Was dit makkelijk? Nee. Ging dit gepaard met alle begrip, ondersteuning en enthousiasme van stakeholders: nee, niet altijd. Zo heeft Driestroom vanaf de jaren na de transitie moeten interen op haar financiële middelen. Ook is er, zoals ik zojuist al noemde, veel zichtbare aandacht gegaan naar die delen van de organisatie die inmiddels gemeentelijk gefinancierd zijn. Het leek voor velen veel meer voor de hand te liggen om bepaalde activiteiten daarvan te stoppen, om zo het rendement - het financiële rendement althans - te verbeteren. Maar wij geloven in de door ons gemaakte keuzes, in onze koers. Driestroom is een organisatie die voor al haar cliënten alledaags geluk, inclusie en kwaliteit van leven hoog in het vaandel heeft staan. 

Wim Muilenburg
De eerste evaluatie van de nieuwe Jeugdwet begin 2018, uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de Kamer, liet zien dat de uitvoering van de nieuwe Jeugdwet nog niet naar behoren was. In vergelijking met de periode van de eerste evaluatie begint er nu licht aan het einde van de tunnel op te doemen. De enorme bureaucratie die gegenereerd is en veel financiële middelen opslorpt, krijgt aandacht en op verschillende plekken ontstaat er vertrouwen tussen de gemeentelijke opdrachtgever en de uitvoerende partijen. Kenmerken van deze nieuwe situatie zijn een integrale aanpak, waarbij vrijwilligerswerk en welzijn aansluiten, maar ook aandacht voor belemmerende factoren zoals problemen in het gezinssysteem in de vorm van gedrag, dan wel armoedeproblematiek, dan wel werkloosheid, dan wel huisvestigingsproblematiek en behoefte aan onderwijs en educatie. Alleen preventie en vroegsignalering naar het voorbeeld van 'passende kinderopvang' en 'de school als vindplaats' wordt, naar ons idee, nog te weinig ingezet. 

In de nieuwjaarstoespraak mag de groei en ontwikkeling van de franchiseketen als onderwerp niet ontbreken. Afgelopen jaar hebben een kleine 20 zorgondernemers zich aan Driestroom en de Ondernemersgroep verbonden. Daarmee is de groep zorgondernemers gegroeid naar rond de 130 initiatieven. De franchiseketen heeft gemiddeld over de laatste vier jaren een omzetgroei van gemiddeld acht miljoen euro toename per jaar laten zien. Met een geplande groei dit jaar van opnieuw acht miljoen euro zal de omzet van de franchiseketen de omzet van onze stichting overstijgen. Een bijzondere situatie die om borging en verbinding vraagt tussen stichting en franchiseketen met als doel elkaar niet kwijt te raken. Om dit te realiseren werken er sinds begin 2018 drie bestuurders vanuit de coöperatie van franchisenemers mee in de Ondernemersgroep om instromende initiatieven mede te beoordelen, relaties met gemeenten te leggen en de stem van hun leden in onze organisatie te laten horen. 

Nu dan terug naar buiten: we zien het beeld dat de afgelopen jaren de capaciteit van residentiële jeugdzorginstellingen is afgebouwd. Daarnaast zien we dat de vraag voor woonplekken voor de jeugd nog niet afneemt, met als gevolg schrijnende gevallen waar gelukkig in de media ook veel aandacht voor is. Vraag en aanbod zijn dus duidelijk nog niet in balans. Uit externe cijfers blijkt een behoefte om enkele duizenden hoogwaardige gezinshuizen meer beschikbaar te hebben. Aan de andere kant zien we een tegengestelde tendens bij sommige gemeenten, vaak financieel gedreven, om gezinshuizen juist in te schalen in de categorie pleegzorg plus. Deze laatste tendens is zorgelijk, omdat daarmee de belangrijkste doelstelling van de nieuwe Jeugdwet, voorkomen dat kinderen in residentiële jeugdzorginstellingen terechtkomen, ondergraven wordt.  

Esther Nelissen 
Baanbrekend wat mij betreft is het feit dat wij afgelopen jaar (en dan met name onze hoofdbehandelaren voor de franchiseketen), met een afvaardiging van een select clubje aanbieders van gezinshuizen, in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, gewerkt hebben aan het kwaliteitskader voor gezinshuizen. Gaandeweg dit traject hebben verschillende van onze gezinshuisouders input geleverd om tot goede richtlijnen te komen. Het kwaliteitskader gezinshuizen wordt, naar verwachting, richtinggevend binnen de sector. Dat betekent dat gemeenten, zorgkantoren, inspectie en andere toezichthoudende organen, de zorg die binnen gezinshuizen geboden wordt, vanuit dit kader zullen toetsen. Ook zullen zij hun eigen beleidskeuzes moeten kunnen verantwoorden in het licht van dit kwaliteitskader. 

Ondanks alle tijd en aandacht die uitgegaan is naar de transformaties is er in de overige delen van de organisatie - vaak samen met ons netwerk - ingetogen, maar onverstoorbaar doorgewerkt en geïnnoveerd. Ik denk hierbij onder andere aan de onderdelen met het accent op langdurige zorg en expertise, maar ook de ondersteunende diensten. Een aantal zorgkantoren vertelde mij onlangs nog bij het bespreken van onze kwaliteitsrapporten dat Driestroom veel explicieter zou mogen laten zien wat voor moois en innovatiefs er gedaan wordt. En dat we soms wel een tikkeltje te bescheiden zijn. Een goed voornemen van mij - en ik moedig hierbij alle Driestroomcollega’s aan - is om trotser te zijn op wat wij doen en wie wij zijn. 

Wim Muilenburg
Laat ik dit moment ook meteen gebruiken om een statement te maken tegen de recente en omstreden Nashville-verklaring als het gaat om het buitensluiten van mensen. Ik kan het niet vaak genoeg benoemen dat bij Driestroom iedereen welkom is, ongeacht religie, achtergrond of etniciteit. Een ander punt van zorg is de inkomenspositie van mensen met een beperking én de dreigende tweedeling van arm en rijk in de zorg. Het zou niet zo mogen zijn dat de toegankelijkheid van de zorg in een moderne maatschappij als de onze daardoor in gevaar komt. 

Esther Nelissen
Graag deel ik nog een handjevol hoogtepunten uit 2018 met u.
 
Het vijfjarig lustrum dat wij onlangs mochten vieren van De Praktijk Nijmegen is er daar één van. De Praktijk is een samenwerkingsverband tussen Pluryn, de AVG-praktijk van het Radboud Universitair Gezondheidscentrum en Driestroom waarin wij gezamenlijk een virtuele poli ontwikkeld hebben waar wij mensen met een verstandelijke beperking, die zelfstandig wonen, behandeling bieden. We hebben hiermee een grote bijdrage geleverd in de normalisatie, participatie en extramuralisatie van mensen die eerder aangewezen waren op 24-uurs wonen. In de afgelopen vijf jaren is De Praktijk enorm gegroeid in bekendheid, ontwikkelde expertise, aantal aanmeldingen en effectief bevonden resultaten. 

Een ander lichtpunt dan: na een intensief proces samen met de lokale cliëntenraden en desbetreffende collega’s zijn we geslaagd in het ombouwen van teams en inkrimpen van locaties binnen de kinderzorg in het Arnhemse. Daardoor hebben we een breder aanbod en bredere zorgprogramma’s binnen de specifieke en aangepaste locaties gecreëerd, maken we beter gebruik van ons zorgpersoneel en onze expertise en hebben kinderen de mogelijkheid om nog sneller door te stromen naar onderwijs.  
 
Wat betreft ons speerpunt ‘inclusie’ - het meest besproken onderwerp van het jaar - zijn we goed op stoom. Promovendus Aniek van Herwaarden van de Radboud Universiteit Nijmegen dompelt zich onder in de uitvoering van het promotieonderzoek naar ‘betekenisvol en betrokken leven van mensen met een verstandelijke beperking’. De verwachtingen hiervan zijn hooggespannen. 

En dan de ondersteunende diensten van Driestroom. Zij hebben zich succesvol doorontwikkeld tot een stevige backbone om zo de groeiende Driestroomorganisatie en al haar entiteiten goed te bedienen. Ik voorspel dat we door deze gemaakte slag nog meer gaan pieken in de toekomst. 
 
Ook is er -zoals net al aangegeven- gebouwd aan de coöperatieve vereniging van franchisenemers. De zichtbaarheid en nabijheid, medezeggenschap van de zorgondernemers, maar ook het behoud van innovativiteit en kleinschaligheid is verder versterkt door het aanstellen van zeven bestuursleden van de coöperatie. Inmiddels is de coöperatie van zorgondernemers een feit: wat mij betreft een mijlpaal en, een volgende stap naar verregaande zorginnovatie en excellente zorg. 
 
Als het gaat om zichtbaarheid en nabijheid en het hebben van een groot bereik in het land, is naast de coöperatie van zorgondernemers, het fenomeen Driestroomambassadeurs noemenswaardig. Deze groep van notabele en gewaardeerde mensen breidde zich in 2018 verder uit en mede dankzij hen wist Driestroom vele contacten te leggen in het hele land voor potentiële samenwerkingen en ondernemingen en dus een bijdrage te leveren aan het alledaags geluk voor onze cliënten. 
 
En, ook dit jaar, de bijzondere, niet-aflatende en hartverwarmende betrokkenheid van onze medewerkers, zorgondernemers en vrijwilligers bij onze cliënten en bij hetgeen Driestroom voor staat. Daarnaast u als belangrijke partner. Het lijkt zo vanzelfsprekend en iets wat we elk jaar mogen ervaren, maar weet dat wij ons beseffen hoe gezegend Driestroom daarmee is.  

Wim Muilenburg
Ondanks de florissante cijfers die de BV Nederland laat zien op het gebied van werkloosheid en de toename van arbeidsparticipatie van vrouwen, staan er in Nederland nog steeds circa één miljoen mensen aan de kant. Schattingen voor wat betreft de regio Arnhem en de regio Nijmegen laten zien dat het in ieder van deze regio’s om circa 10.000 mensen gaat. In het kader van de Participatiewet zien wij met groot genoegen dat de regionale werkbedrijven na een voorzichtige aanloop thans vol op stoom liggen. Zowel in de regio Arnhem als in de regio Nijmegen heeft de kennis die ontwikkeld is bij het Centrum voor Activerend Werk daar een bijdrage aan geleverd. Wij kunnen op de voorzetten van de werkbedrijven acteren doordat er in 2018 in de franchiseketen zeer waardevolle werkinitiatieven zijn ingestroomd zoals bijvoorbeeld TriUnity en ICT Maatwerk.

Daarnaast is het aantal DROOM! locaties voor activerend werk inmiddels gestegen naar elf, met DROOM!Beuningen als een van de meest prominente vertegenwoordigers. De filosofie van activerend werk stelt activerend werk boven mogelijke ondersteuningsvragen en is daarmee innovatief en soms verfrissend. We moeten echter waken voor doorslaan daarin, waardoor mensen met complexe problematiek niet de ondersteuning krijgen om een succesvolle werkcarrière te kunnen ingaan. Ook kostendekkende tarieven en beschikbare budgetten vragen aandacht om de doelstellingen van activerend werk en de Participatiewet te bereiken. De ontwikkelingen in activerend werk vereisen dat ook de aanbieders zich opnieuw uitvinden. We werken daar hard aan.  

Esther Nelissen
Waar we ook in 2019 hard aan blijven werken is, om naast de bestaande contacten en samenwerkingsvormen tussen de verpleeg- en verzorgpartners (v&v), woningbouwcorporaties en Driestroom, stappen te zetten en deze verder uit te breiden opdat we samen letterlijk en figuurlijk verder bouwen aan oplossingen voor de steeds groter wordende doelgroep van oudere cliënten met toenemende complexe problematiek. 

In het verlengde daarvan gaat 2019 naar alle waarschijnlijkheid het jaar worden waarin Driestroom start met de lang gekoesterde wens zorg te verlenen aan de ouder wordende mens zonder verstandelijke beperking. Dit in samenwerking met ondernemers en v&v partners.

En nog een lang gekoesterde wens. 2019 zal ook het jaar zijn waarin we een start maken met onze Johan Emons Academie. Johan Emons is de founding father van onze franchiseformule geweest. Johan is helaas niet meer in ons midden, hij overleed in 2015. De Johan Emons Academie zal in de eerste instantie met name worden ingericht voor educatie en ondersteuning voor ondernemers uit onze franchiseketen. 
 
Zo zal Driestroom in 2019 nog vele mooie kansen benutten in het belang van en samen met onze cliënten, medewerkers en stakeholders en kunnen wij met een grote glimlach op onze gezichten zeggen dat Driestroom haar stabiliteit weer gevonden heeft. We hadden de strategienota ‘koersvast in zwaar weer’, maar we hadden niet kunnen bevroeden dat het water tot aan de reling stond. Nu is het tij zo goed als gekeerd en gaan we het zonnetje tegemoet. 
 
 
Esther Nelissen en Wim Muilenburg
Raad van Bestuur Driestroom

 

 
> Nieuwsoverzicht
X

Driestroom niet telefonisch bereikbaar

Op dit moment is er een telefonische storing. Hierdoor is het Centraal Bureau van Driestroom en het Driestroomloket niet telefonisch bereikbaar. Onze excuses voor het ongemak!

Datum laatste wijziging: donderdag 13 juni 2019 om 14.15 uur