Nieuwjaarstoespraak 2020

vrijdag 10 januari 2020

We blikken terug op 2019 en kijken vooruit naar 2020.

Nieuwjaarsbijeenkomst Driestroom 2020Esther Nelissen

Wat mooi om jullie allemaal weer hier te zien!
Laat ik beginnen om iedereen alle goeds te wensen voor het nieuwe jaar. We kijken vandaag vooruit maar blikken ook terug op 2019. Een jaar waarin doorploeteren centraal heeft gestaan.

Als we het bijvoorbeeld hebben over de Jeugdwet en de transitie sinds 2015, dan hebben we het onder andere over de discussie die momenteel gaande is: Moet de verantwoordelijkheid voor de jeugdhulp, die nu bij de gemeenten ligt, terug of gedeeltelijk terug naar de Rijksoverheid of moeten we doorploeteren en is de chaos waar we nu soms mee te maken hebben enkel de tussenfase van transitie naar transformatie? 

Uiteraard, zoals u dat van ons gewend bent, hebben wij hier een standpunt over. 

Het hangt er naar onze smaak van af hoe de lokale en centrale overheid, maar ook de zorgpartijen, zich de komende tijd gaan profileren. En in welke mate zij zich als strategisch partners naar elkaar gaan opstellen. 

Op de chaos die ik zojuist aanhaalde, wil ik per thema wat dieper ingaan. 

De afgelopen jaren is een terugkerende vraag:  zijn de tarieven die worden gehanteerd door gemeenten kostendekkend? We zijn namelijk in een situatie terechtgekomen waarbij, bijvoorbeeld voor gespecialiseerde jeugdzorg, de tarieven onvoldoende zijn. Sommige zorginstellingen die vasthouden aan het bieden van specialistische zorg zijn, vanwege financiële tekorten en gebrek aan landelijk beleid, genoodzaakt om hun deuren te sluiten. Deuren waarachter kinderen hun thuis vonden.  Zij hebben al een lang en intensief zorgtraject doorlopen en kunnen vaak nergens anders meer terecht. Niet ieder Tweede Kamerlid neemt de tijd en moeite en heeft vaak niet de mogelijkheid om deze complexiteit te ontrafelen en zich er hard voor te maken.  

Toch hebben Rijksoverheid en lokale overheden hier een heel belangrijke rol in. Zij bepalen de tarieven waarvoor de zorg geleverd moet worden. Een negatief voorbeeld is het continu inkorten van trajecten bij kinderen die nog lang niet uitbehandeld zijn, dit omdat de tarieven niet meer toereikend zijn. Momenteel zijn er zo’n 3000 jeugdigen, die wachten op een inhuisplaatsing en dus geen passende plek hebben. Je mag je afvragen of dat een wenselijke situatie is. Eigenlijk verdienen de zorginstellingen die met name deze specialistische zorg blijven aanbieden een applaus! Een voorbeeld hiervan is een zusterorganisatie die het lef en de overtuiging had om een organisatie met financiële problemen over te nemen, mede op vraag van de overheid. Maar ze zijn ontzettend in de steek gelaten door onder andere overheden.  Wij,  zoals we hier vandaag bij elkaar staan, en als vertegenwoordigers van de democratische driehoek, wij hebben elkaar heel hard nodig. 

Vóór de transitie was er meer eenheid, meer rust en meer toezicht op de kwaliteit van zorg door de zorgkantoren en zorgverzekeraars en uiteraard de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Organisaties die nu ook nog Wlz of Zorgverkeringswet gefinancierde zorg bieden, voldoen nog steeds aan de eerder gestelde en goed gekozen kwaliteitscriteria en vallen nog steeds onder het controleregime. Hier kan het gemeentelijk domein baat bij hebben. 

En wij vragen ons soms ook wel af: kan er niet meer landelijk geüniformeerd worden? We hopen dat met meer eenheid het ook minder makkelijk wordt om een zogeheten zorgcowboy te worden die ongestoord, over de rug van een kwetsbare doelgroep de eigen portemonnee kan vullen. Onder het regime van zorgkantoren kon en kan je moeilijk een zorgcowboy worden. Er bestaat landelijk dus een goed werkend controlemechanisme dat als basis kan dienen om dit te kunnen voorkomen. 

Meer uniformiteit door een aantal zaken centraal te reguleren en hier landelijk beleid voor te maken draagt uiteraard bij aan meer eenheid binnen de WMO en Jeugdwet. Dit betreft uniformiteit in onder meer door de gemeenten gehanteerde systemen en productcodes. Het zou daarnaast helpend zijn als het systeem van de indicatiestelling wordt geschrapt binnen het gemeentelijk domein, zodat integraal en domeinoverstijgend werken in de wijken mogelijk wordt gemaakt.  Het doet mij goed te zien dat enkele gemeenten in Nederland al op deze manier werken en veel aandacht hebben voor sociale cohesie in wijken. 

Zoals ik zojuist aangaf, hebben we elkaar hard nodig. Maar dat betekent dus ook dat we elkaar moeten opzoeken en nog intensiever dan dat we dat nu doen. Een voorbeeld daarvan is dat wij in het afgelopen jaar in Nijmegen met een aantal grote zorgpartijen en woningcorporaties -met veel enthousiasme- hebben meegedaan aan een integraal en domeinoverstijgende beweging, genaamd Moderne Devotie. Mensen uit de praktijk, beleidsmakers en bestuurders komen hiervoor samen, rondom de Nijmeegse publieke zaak van de toekomst, om lijnen uit te zetten voor die zaken die wij als organisaties los van elkaar niet kunnen oplossen. Bestuurders willen hiermee over hun eigen schaduw stappen en onze organisaties zijn daarbij secundair.  Dat is volgens ons dé manier waarop je in het huidige landschap stappen vooruit kunt zetten. 

Wim Muilenburg

Recent was in het nieuws dat naar de mening van het sociaal planbureau de Participatiewet mislukt was. Een wet die volgens staatsecretaris Kleinsma (die de wet in 2016 had vormgegeven) ertoe zou moeten leiden dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of met een arbeidshandicap een volwaardige plek op de arbeidsmarkt zou moeten kunnen verwerven. Uit analyse bleek dat dit keer niet de werkgevers niet thuis gaven, sterker nog, dit keer staan de werkgevers vooraan, maar dat lokale overheden in dit geval massaal blijk geven de wet niet of onvoldoende te kunnen uitvoeren. Voor Driestroom en DROOM! BV is arbeidsparticipatie een belangrijke activiteit: in onze visie is werk en ontwikkeling een centraal thema, en 1/3 van onze cliënten, ca. 1000 mensen, zijn actief met arbeidsparticipatie en toeleiding naar werk. 

De mensen die nu bij ons of bij collega organisaties als Scalabor en Pluryn zich ontwikkelen, zijn op weg naar een werkgever of doen zinvol werk binnen de genoemde organisaties. Jammer is dat gemeenten en UWV er nog niet in slagen om ca. 650.000 mensen die nog thuis zitten te bereiken. In de regio Arnhem Nijmegen gaat het naar mijn mening beter met de Participatiewet waar het gaat om het bereiken van mensen die aan de slag kunnen. Ik zou zowel de inspanningen van het Werkbedrijf Nijmegen als die van Activerend werk Arnhem willen noemen als de schaarse hoogtepunten die we zien. 

Jammer is dan weer dat we in die situaties waar we wel mensen binnen krijgen die mits goed opgeleid en vol vertrouwen aan de slag kunnen, we dan weer naar de andere kant doorslaan: ik zou het voorbeeld willen noemen van statushouders die onder stoom en kokend water worden doorgezet naar logistieke bedrijven en daar als goedkope arbeidskracht dienst doen. Ze komen onvoldoende toegerust bij een grote onpersoonlijke werkgever aan, werken daar in onregelmatige diensten, kennen de systemen van dit soort grote werkgevers niet, en verdwalen. Om uiteindelijk weer weggezet te worden door hun werkgever omdat de prestaties onvoldoende zijn of ze niet passen. 

Zoals u aan mijn grijze haren ziet, ben ik van een generatie die de gastarbeiders uit Turkije, Spanje en Italië nog heeft meegemaakt. Deze – in vergelijking met de huidige situatie – kleine problematiek zou lerend kunnen zijn voor deze nieuwe problematiek. Er zou voor onze nieuwe Nederlanders aandacht moeten zijn, en de mogelijkheid om goed toegerust te starten bij hun nieuwe werkgever. In te veel gevallen is dat helaas niet het geval. 

Maar uiteraard zien we ook hele mooie samenwerkingen rondom werk ontstaan, zoals de samenwerking tussen Driestroom en HSF. Deze video is een prachtig voorbeeld van een inclusieve samenwerking in het Nijmeegse. 

Klik hier voor de video over de samenwerking met HSF
 
Mij viel op dat in de nieuwjaarsspeeches van vele burgemeesters, onder andere in die van onze eigen burgemeester Hoytink-Roubos maar ook in die van burgemeester Bruls van Nijmegen, het thema verbinding centraal stond. Voor mensen met een licht verstandelijke beperking dan wel psychiatrische problematiek is verbinding in de wijk misschien wel de belangrijkste randvoorwaarde om zelfstandig te kunnen wonen. Zij zouden letterlijk en figuurlijk “gezien” moeten worden door hun buren en buurtgenoten om goed te kunnen aarden en goed te kunnen leven. Hetzelfde geldt voor inburgeraars. Wanneer dit proces van “aarden” in de nieuwe omgeving niet goed verloopt, kan het resultaat zijn dat wijken afglijden en mensen ongezien dan wel eenzaam hun leven leiden. Dit geldt met name voor die wijken waar woningcorporaties eigendom hebben. 

Wij hebben als Driestroom ons de laatste jaren druk gemaakt om met andere samenwerkingspartners, zoals woningcorporaties, welzijnswerk en de ROC’s de sociale cohesie in de wijk te versterken. We hebben in dit kader projecten op de rol staan met Portaal, Vivare, Woningcorporatie Arnhem, Talis, Woonstichting Valburg en ik vergeet nog een aantal anderen te noemen. Het toverwoord daarbij is hechting en binding tussen bewoners verbeteren, ontmoeting organiseren, gelijkwaardige bejegening en 7x24 uur. Hechting en binding doe je namelijk niet tijdens werkuren overdag maar vooral buiten de werkuren overdag. Tussen kerst en oud en nieuw, op zaterdagavond en op andere onverwachte tijdstippen. Wij zetten in op het creëren van woon-, werk- en leefgemeenschappen. Elementen van die woon-, werk- en leefgemeenschap zijn kleinschalige werkprojecten, inloop, horeca en tafeltjedekje concepten, logistiek en vervoer, en het introduceren van een kleinschalige immateriële ruileconomie waarbij vrijwilligers tegen een vrijwilligersvergoeding kwetsbare ouderen helpen met vervoer, tuinonderhoud, boodschappen doen, etc. Mensen helpen elkaar, voelen zich betrokken en verbonden met elkaar en hun omgeving. Om de aanwezigheid van 7x24 uur beschikbaarheid in de wijk te kunnen garanderen kan een Driestroomhuis voor jongvolwassenen dienen, dan wel een intramurale woonvorm van Driestroom of een samenwerkingspartner. 

We zijn nu vijf jaar bezig in het sociaal domein met de nieuwe opdrachten die de Overheid ons heeft gegeven na de transitie. Als we doorzetten, partnerships aangaan en innovatief en creatief blijven meedenken, dan kunnen we ons doorontwikkelen naar een nieuwe situatie die de visie van de transitie in zich had. We zijn daar nog ver vanaf, maar we moeten doorploeteren. 
De ruimte en vrijheid die de transitie met zich heeft meegebracht, heeft daarentegen ook geleid tot een enorme groei van prachtige innovatieve concepten, namelijk zorgondernemingen met een goede prijs-kwaliteitverhouding. We hebben daar ook een heel mooi voorbeeld van om aan u te laten zien. 

Bekijk hier de video van Driestroomhuis TOF 

Nog even terug naar de woorden van mijn gewaardeerde collega Esther over de problemen in het gemeentelijk domein. De doelstellingen van onze Driestroomhuizen voor kinderen zijn de laatste jaren regelmatig onder druk komen te staan door aangekondigde extreme tariefdalingen. Met die tariefdalingen blijft ook het realiseren van de belangrijkste doelstelling uit de Jeugdwet, te weten dat kinderen met matige of zware problematiek niet naar onpersoonlijke behandelinstituten gaan, buiten bereik. Het goede nieuws is dat met de groei van onze gezinshuizen, onze bijdrage aan het vaststellen van het landelijke kwaliteitskader, en de kwaliteit van het DriestroomLoket, hoofdbehandelaren en de Ondernemersgroep we er de laatste tijd steeds in slagen om gemeenten te overtuigen aangekondigde extreme dalingen niet door te zetten. En daarmee blijft Driestroom een aantrekkelijke partner voor particuliere zorgaanbieders van hoge kwaliteit. 

We begonnen deze speech met een terugblik naar een jaar waarin doorploeteren centraal heeft gestaan. Maar… er schijnt soms licht aan het einde van de tunnel. Mede namens collega Esther en al onze cliënten, assistent-medewerkers en medewerkers: een gelukkig nieuwjaar.  

 
> Nieuwsoverzicht
X

Kans op vertraging in vervoer op donderdag 27 juni

Op donderdag 27 juni 2019 is er kans op vertraging in het vervoer in en rondom Nijmegen in verband met een concert in het Goffertpark.

Datum laatste wijziging: dinsdag 26 juni om 10.00 uur